بررسي علت حريق در سازمانهاي آتش نشاني

ناصر رهبر1، 1-کارشناسی ارشد شیمی، كارشناس ارشد سازمان آتش نشاني تهران، nsr.rahbar@gmail.com

زهرا زحمتی2   2-دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت صنعتی

 

ارايه:كنفرانس ايمني، بهداشت، محيط زيست، 1388

 

چکیده

      رشد علوم و تكنولوژي ايمني و پيشگيري از حريق و حوادث مرهون توجه و تجزيه و تحليل علمي علل اصلي وقوع حادثه، آتش سوزي مي باشد. در سازمانهاي آتش نشاني ايران بررسي علت بر پايه تجربيات چندين ساله حضور در عملياتهاي مهار حريق و حوادث و تجزيه و تحليل علل وقوع آن مي باشد. اين مقاله پژوهشي است در راستاي تشريح ساختار يك اداره بررسي علت در يك سازمان آتش نشاني كه تخصص ها، چارت ها و تكنيك ها را اريه مي نمايد.   در اين مقاله ويژگيهاي استاندارد گروه بررسي علت  و ديگر موارد مربوطه به روشهاي كتابخانه اي و ميداني مورد بررسي قرارگرفته است.   در اين پژوهش نياز به بررسي علت صحنه حادثه ، ويژگيهاي گروه بررسي علت، اعضاء سازماني گروه بررسي علت، رشته هاي تحصيلي مرتبط، دانش پايه علوم آتش نشاني، تجهيزات مورد لزوم، دانش بررسي علت صحنه آْتش سوزي، آتش سوزي خودروها، انواع فرمهاي مورد نياز، جداول علمي مورد نياز، نقش قوانين و حفاري در صحنه آتش سوزي مورد بحث قرار مي گيرد.    سبك و روش بررسي علت ارايه شده در اين مقاله در كليه آْتش نشانيهاي دنيا مشابه يكديگر مي باشد.تفاوت ها در توان علمي، تخصص و حمايتهاي سازماني از گروه بررسي علت حريق مي باشد. در اين مقاله اصول استاندارد بررسي صحنه حادثه توسط گروه بررسي علت، بر اساس تجربه چندين آتش سوزي و تدوين گزارشات مربوطه و منابع معتبر علمي بررسي علت ارايه شده است.

واژه هاي كليدي:  بررسي علت- كارشناسي حريق- آتش نشاني- حوادث

1-مقدمه

     تاسيس ايستگاه هاي آتش نشاني و توسعه سازمان هاي  آتش نشاني بر مبناي مهار و اطفاي آتش سوزي ها و نجات جان افراد آسيب ديده در حوادث بوده است. با رشد و توسعه جوامع و استفاده روز افزون از انرژي و مواد سوختي، آتش سوزي ها توسعه زيادي يافته و توسعه بيشتر آتش نشاني ها بر مبناي پيشگيري از آتش سوزي و حوادث تعريف شد. امري كه در سازمانهاي آتش نشاني ايران مغفول مانده است زيرا 10% پرسنل سازمان بايد كارشناسان معاونت پيشگيري باشند كه اين رقم در ايران در حدود بين 1% الي 2% مي باشد. زير بناي دانش پيشگيري، بررسي علل و عوامل وقوع حوادث و آتش سوزي و علل توسعه و گسترش آن مي باشد. كدهاي بين المللي و ملي ايمني تنظيم شده همگي برگرفته از دانش و تجربيات بررسي علمي و مهندسي آتش سوزي ها و حوادث ساليان قبل از آن مي باشد.

                          

2- بررسي كارهاي گذشته

     اغلب ادارات آتش نشاني ايران در حدود سالهاي بين 1305 الي 1315 افتتاح شده و فعاليت آنها مهار حوادث و آتش سوزي و كمك به مردم تعريف شده بود. در حدود 30 سال پيش اين ادارات تبديل به سازمان شدند و در آنها معاونت پيشگيري شروع به كار نمود كه فعاليت اصلي آن بررسي علت حريق بود. روش بررسي علت اجرايي، مبتني بر مشاهده موقعيت فيزيكي محل آتش سوزي، ثبت اطلاعات وقوع آتش سوزي، كلياتي در خصوص چگونگي بروز آتش سوزي و نحوه گسترش آن، تعيين كانون حريق، تنظيم اظهارات شهود، كروكي محل حادثه و ارايه نظريه نهايي علت بود كه اين سبك تجربي همچنان داير مي باشد، در سالهاي اخير دوره هاي كارشناسي و تخصصي متعددي براي  كارشناسان آتش نشاني برگزار شده و تحصيلات دانشگاهي نيز تاثير مهمي در بررسي هاي تخصص داشته است وليكن اين شرايط منجر به ايجاد اداره بررسي علت داراي سيستم مهندسي نگرديده است.

 

3-نياز و كاربرد

     سازمانهاي آتش نشاني شهري پس از مهار آتش سوزي و حوادث جهت جوابگويي به نيازهاي مختلف سازماني و اجتماعي از جمله موارد زير اقدام به تشكيل اداره بررسي علت حريق مي نمايند:

·   تعيين علت اوليه شروع آتش سوزي جهت جوابگويي به دادگاه ها و بيمه و برخي ارگانها.

·   بررسي علل وقوع آتش سوزي جهت جلوگيري از تكرار پذيري.

·   بررسي نقاط ضعف ساختمان ها در حريق هاي غيرعمدي جهت شناسايي علل شروع آتش سوزي.

·   بررسي نقاط ضعف ساختمان ها در گسترش و توسعه آتش سوزي.

·   بررسي نقاط ضعف ساختمان ها در زمان مهار و اطفاء آتش سوزي

·   بررسي جنبه هاي مختلف مربوط به آتش سوزي جهت بررسي و عملكرد مردم، آتش نشانان و  عوامل مرتبط.

·   كمك به پرسنل عمليات آتش نشاني كه قبل از ورود به ساختمان، مقاومت آنرا پيش بيني نمايند.

4- ويژگيهاي گروه بررسي علت حريق سازماني

      هر بررسي علت حريق و حادثه يك تحقيق و پژوهش در مدت زمان معمولاً كوتاه است كه  بايد به صورت ميداني، كتابخانه اي و گاهي اينترنتي انجام پذيرد، با توجه به كمبود زمان و لزوم اطلاعات و تخصص هاي مختلف، نيازمند كار گروهي هستيم تا روش كار، مهندسي و علمي باشد. بنابراين نيازمند ايجاد شرايط سازماني مناسب، استخدام پرسنل متخصص و تامين امكانات مورد نياز مي باشيم.

4-1-سازماني

·   ايجاد چارت و ساختار سازماني

·   نياز سنجي، سطح كيفي و كمي مورد نياز سازمان

·   تامين امكانات و منابع مورد نياز گروه

4-2-پرسنلي

·   پرسنل رسمي سازمان آتش نشاني تهران باشد.

·   داراي چندين سال تجربه در مهار و اطفاء آتش سوزي ها و حوادث

·   داراي تحصيلات دانشگاهي مرتبط و دانش پايه علوم آتش نشاني

·   گذراندن دوره هاي مربوطه

·   چند سال تجربه در بررسي علل حريق و حادثه

اين موارد، مثلت تخصص را كه شامل:  علم + تجربه + ويژگيهاي شخصيتي  است  را ايجاد مي نمايد.

4-3-امكانات مورد نياز

·   ساختمان اداري مناسب با تجهيزات و آزمايشگاه هاي مورد نياز

·   خودرو هاي مناسب

·   تجهيزات تخصص نمونه برداري، حفاري، حفاظتي و غيره

·   امكانات اداري، مطالعاتي، حرفهاي مانند لوازم اداري، كامپيوتر قوي، اينترنت دانشگاهي، كتابهاي مورد نياز، نرم افزارهاي  تخصصي مورد نياز و موارد ديگر.

·   منابع مالي كافي

5- اعضاء سازماني گروه بررسي علت

     در آتش سوزي هاي كوچكف فرمانده گروه عملياتي، علت آتش سوزي و حادثه را اعلام مينمايد. در آتش سوزي هاي بزرگتر اگر يافتن علت ساده باشد، با توجه به اينكه گروه هاي مختلف عملياتي از ايستگاه هاي مختلف، در محل فعاليت مي نمايند، اولين فرمانده عملياتي كه به محل رسيده باشد، علت حادثه را بررسي و در فرم گزارش اعلام مي نمايد. در مواردي كه يافتن علت اوليه آتش سوزي ، حادثه يا انفجار داراي پيچيدگي باشد فرمانده گروه عملياتي از ستاد فرماندهي درخواست كارشناس بررسي علت نموده و گروه بررسي علت به محل اعزام مي گردند.مطابق اصول علمي و تجربي گروه بررسي علت بايد داراي اعضاء زير باشد[2] , [3]:

5-1-مدير صحنه

     اين كارشناس  بر همه امور نظارت داشته و دستورات لازم را صادر مي نمايد. اموري شامل مصاحبه با رسانه، بازجويي از شاهدان و متهمان حاضر در صحنه، برقراري ارتباط با گروه ها و مراجع مانند پليس، بيمه، اورژانس و كنترل آثار جرايم و حريق در صحنه حادثه  از وظيفه هاي ايشان مي باشد.

5-2- عكاس

      اين پرسنل بايد با شماره‌گذاري و ثبت منظم از اطراف صحنه حريق، از درب ورود و از صحنه حريق، از راست به چپ به صورت گردشي عكس گرفته و همه عكس‌ها را ثبت نمايد. از هر نمونه مهم نيز با ذكر شماره، عكس گرفته شود. به طوريكه در آينده دور نيز بتوان تاريخ، ساعت و مكان دقيق هر عكس را مشخص نمود. با توجه به اينكه برخي از دادگاه‌ها و بررسي برخي سوانح تا سالها ادامه دارد ثبت دقيق و علمي اهميت ويژه‌اي دارد.

5-3- نمونه بردار

      پس از بررسي صحنه حريق به صورت طبقه‌بندي شده و لايه‌لايه، لازم است برخي از نمونه‌ها جهت بررسي بيشتر به آزمايشگاه انتقال يابد و يا به دادگاه جهت مدرك ارايه گردد، بنابراين بايد مطابق دستور مدير صحنه نمونه‌ها به صورت تخصصي شماره‌گذاري و انتقال يابد به صورتي  كه در حين حمل و نقل معدوم نگردد زيرا پس از نابودي مشابه سازي آن قابل قبول نبوده و تنها مدرك موجود در صحنه از بين رفته است.

5-4-جستجو‌گر

      مطابق دستور مدير صحنه، يك يا چند نفر كارشناس متخصص بايد صحنه حريق را به دقت به صورت سطحي بررسي نموده و كليه اطلاعات لازم را برداشت نمايند به طوريكه صحنه آسيبي نديده و با توجه به انواع آسيبهاي احتمالي موجود در محل مانند ريزش سقف و كف، آلودگي ‌هاي شيميايي، بيولوژيكي و پرتوي، لبه‌هاي تيز و اشياء مطلق، بايد لباس حفاظتي مناسب پوشيده و مراقب خود باشند. با توجه به اينكه در هنگام اطفاء آتش سوزي توسط آتش نشانان، بسياري از وسايل بهم ريخته مي‌شود، بررسي صحنه حريق كار تخصصي و دشواري مي‌باشد. در بسياري مواقع به علت ريزش كالاهاي سوخته شده روي يكديگر و ريزش سقف روي آنها، نيازمند كند و كاو صحنه حريق مي‌باشيم. با توجه به لزوم دقت كافي، گاهي اين كند و كاو به چند يا چندين روز زمان نياز دارد.

5-5- ثبت كننده

      يك پرسنل وظيفه ثبت كليه اطلاعات جمع‌آوري شده از صحنه حادثه و آتش سوزي را دارد. ثبت علمي و طبقه‌بندي شده اطلاعات جمع‌آوري شده، گروه را در بازبيني و بررسي اطلاعات كمك بسياري مي‌نمايد. مستند سازي  مطلوب باعث پايداري و ماندگاري اطلاعات جمع‌آوري شده و استفاده‌هاي متنوع سازماني و دانشگاهي مي‌گردد. همچنين بايد كليه اظهارات شاهدان و عكس‌ها با توضيحاتشان و شرايط محيطي صحنه حريق ثبت گردد.

6- دانش پايه

     افسر بررسي حريق يا كارشناس بررسي علل حريق با توجه به اينكه با مسايل بسيار پيچيده‌اي سروكار دارد كه به علوم مختلف ارتباط پيدا مي‌نمايد لازم است سطح اطلاعات عمومي بسيار خوبي داشته باشد. همچنين مهارتهايي هستند كه در اين رشته لازم بوده و كيفيت تحقيق بررسي علت را افزايش مي‌دهند.

 

6-1- دانش عمومی

      دانش فيزيك و شيمي آتش‌سوزي و سوانح شامل مواردي مانند شناخت انواع مثلث و مربع آتش‌سوزي، رفتار فيزيكي موارد، مايعات، گازهاي قابل اشتغال و ديگر گازها. شناخت رفتار آتش، رفتار دود و هواي داغ، شناخت گازهاي توليدي از آتش‌سوزي (آتش‌زا، انفجاري، سمي)، شناخت مواد شيميايي خطرناك و زيان آور، شناخت نقطه شعله زني، نقطه اشتغال، نقطه ذوب مواد موجود در آتش‌سوزي، حدود اشتغال، دانسيته گازها و خود به خود سوزي مواد. شناخت منابع توليد حرارت مانند كبريت، سيگار، فندك، مواد آتش‌زا، مواد شيميايي حرارت‌زا و رفتار آنها در كنار يكديگر. شناخت انواع شيشه‌ها و نقطه ذوب آنها و رفتار آنها در برخورد با حرارت، آتش و ضربه.

6-2-تجربه عملیاتی

      دانش و تجربه اطفاء حريق، شامل مشاهده انواع سوختن مواد در آتش‌سوزي‌هاي واقعي، شناخت رفتار آتش نشانان در روش‌هاي مختلف عملياتي مهار و اطفاء، شناخت رفتار افراد در محيطهاي تاريك و خطرناك.

6-3- علوم پايه و مهندسی

     شيمي، فيزيك، كامپيوتر، نقشه‌كشي، برق، الكترونيك، عكاسي، ساختمان، قوانين و آئين نامه‌ها، زبان انگليسي، سلامتي و تندرستي، شناخت دستگاه‌ها و ديگر موارد.

6-4- علوم آتش نشاني

      ايمني، حفاظت ساختمان در مقابل حريق، پيشگيري از حريق، گزارش نويسي حريق، انفجارات، مديريت بحران، سيستمهاي اعلام و اطناء حريق، تابلوهاي ايمني و خروج اضطراري، شيمي حريق، كدهاي ايمني بين‌المللي، ملي و سازماني، شناخت رفتار مواد، تجهيزات حفاظت فردي و ديگر موارد.

6-5- رشته‌هاي تحصيلي دانشگاهي مرتبط

     مهندسي يا كارشناسي ايمني و اتش‌نشاني، شيمي، فيزيك، مهندسي ايمني صنعتي و صنايع، مهندس ساختمان و عمران، برق و الكترونيك، زبان انگليسي و كامپيوتر.

7- دانش بررسي علت حريق

  • شناخت منابع اطلاعاتي شامل تاريخچه‌ها، شاهدان، همسايگان، دوربين‌ها، بررسي محيط، بر چسب‌ها اطلاعات كتابهاي علمي و سايتهاي اينترنتي.
  • همكاران شامل شناخت همكاران گروه بررسي  علت، همكاران بخش عمليات، پليس، پليس جنايي، كارشناسان HSE، كارشناسان اداره گاز، برق و ارگانها.
  • مشاهدات شامل شواهد بيروني، الگوي آتش سوزي، الگوي دود، آسيب درها و پنجره‌ها، آيتم‌هاي جابجا شده، زباله‌ها و نخاله‌ها
  • شهود  شامل گروه آتش نشان، متصرفان، شاهدان حادثه و همسايگان، تماس گيرندگان، پرسنل و ديگر افرادي كه مراحل مختلف حادثه را مشاهده نموده اند.
  • بررسي‌ها شامل الگوهاي آتش‌سوزي، بار حريق، زون بندي، تصويربرداري منظم، اطلاعات جمع‌آوري شده و ثبت شده و ديگر موارد.
  • نمونه برداري شامل مهارت نمونه‌برداري با حفظ كيفيت جهت آزمايشگاه و دادگاه، روشهاي تست آزمايشگاهي و بررسي و تحليل نتايج.
  • مهارت حفاري شامل پيدا نمودن آثار و شواهد در برداشت لايه‌لايه، شناسايي ماهيت نمونه‌ها، دانستن مكان اصلي آنها در اطاق، ارتباط اشياء و نمونه‌ها در اطاق و دليل دخالت يا عدم دخالت آن در آتش‌سوزي مي‌باشد. در ابتدا بايد اطراف محل حريق‌زده را با شعاع مناسب جستجو نمود. سپس وضعيت خارجي ساختمان حريق‌زده، دربها، پنجره‌ها، سوختگي رنگ و مواد، آثار دود، شدت سوختگي، باز يا بسته بودن، ورود با زور و شيشه‌ها بررسي شود. در مرحله بعد بايد بدون دست زدن و راه رفتن از روي الگوهاي حريق، كانون يا كانون‌ها را مشخص نمائيم و منطقه را زدن بندي نموده و مواد و ضايعات را لايه‌لايه برداريم. مواد برداشته شده را نبايد با يكديگر مخلوط نمود، زيرا همواره احتمال دارد دوباره به آنها احتياج داشته باشيم. آنها را بايد برچسب بزنيم و كيسه‌بندي نمائيم. از هر مرحله بايد عكس گرفته شود و ثبت شود. بايد با برنامه حفاري انجام شود. هر چيزي در جاي خود خاكستر برجاي گذاشته است، بايد آنرا شناسايي نمود[1].

به بياني ديگر دانش بررسي علت در يك ستاره داراي پنج بال شامل: مشاهدات، شهود، بررسيها، نمونه برداري و حفاري  نيز تعريف مي گردد.

 

8- تجهيزات

     با توجه به توسعه و گسترش علوم و تكنولوژي، دستگاه‌ها و ابزارهاي فراواني را حسب نياز مي‌توان در اداره بررسي علت حريق به كاربرد تا در جهت كشف علت حريق و كشف جرم استفاده شود. توليد هزاران ماده شيميايي و تركيبات جديد، روشهاي جديد تبهكاران و افزايش جمعيت، لزوم استفاده از تجهيزات پيشرفته را بيشتر مي‌نمايد. اين تجهيزات به دو گروه عمده تقسيم مي‌شوند. گروه اول در محل حادثه مورد نياز مي‌باشد و گروه دوم در آزمايشگاه و ساختمان اداري. از جمله اين تجهيزات به موارد زير اشاره مي‌شود:

8-1- تجهيزات مورد نياز در محل حادثه

  • تجهيزات حفاظت فردي مناسب، دوربين عكاسي، لوازم التحرير شامل كاغذ شطرنجي، دفترچه، زيردستي، مداد و پاك كن، ماژيك، برچسب كاغذي، ذره‌بين و پنس.
  • متر 8 و 50 متري، چراغ قوه، نشانگر نقطه‌اي، زانوبند
  • جعبه ابزار شامل پيچ كشي، چهارسو، انبردست، دمباريك، آچارفرانسه، جعبه بكس و غيره
  • ابزار حفاري مانند كمچه، استانبولي، كاردك، كيسه و چهار پايه‌هاي مناسب و گاهي اوقات بيل مكانيكي و جرثقيل و ابزارهاي خاص
  • شکل 1 برخي از اين تجهيزات را نشان مي‌دهد.

 

شکل1: تصویر برخی از تجهیزات مورد نیاز در صحنه حادثه

8-2- تجهيزات مورد نياز در آزمايشگاه

     يك آزمايشگاه مناسب داراي شرايط كلي و عمومي مي‌باشد كه در دستورالعمل ساخت و تجهير آزمايشگاه‌ها آورده شده است مانند فاضلاب مناسب، ميزكار، هود، لوازم معمول آزمايشگاهي و غيره و علاوه بر آنها به تجهيزاتي مانند دستگاه GC، دستگاه IR، دستگاه Mass، كروماتوگرافي لايه نازك و ديگر دستگاه‌هاي شناسايي مواد نياز مي‌باشد[4].  در ساختمان اداري نيز لوازم اداري طراحي، كامپيوتر، اينترنت، پرينتر رنگی و سياه وسفيد، اسكنر، تلوزيون و دستگاه‌هاي نمايشگر فيلمها مورد نياز مي‌باشد.

 

9- آتش سوزي خودرو‌ها

  • در بررسي اين نوع آتش‌سوزي و حوادث بايد نكات زير را مورد توجه قرار داد[2] .
  • اطلاعات پايه و عمومي در مورد آتش‌سوزي و حادثه مورد نياز مي‌باشد مانند كجا، چه وقت، چه‌كسي، نوع خودرو و رفتار سوختن قطعات مختلف، فلش‌آور، نقطه اشتغال قطعات، رفتار آتش و دود و شناسايي بنزين، گازوئيل و حلالهاي احتمالي
  • اطلاعات شناخت انواع خودرو و سيستمهاي موجود در آنها شامل تهويه، درب‌ها، پنجره‌ها، مواد موجود در بخشهاي مختلف، الكترونيك و برق خودرو، اجزاء ايمني، بخش‌هاي خطرناك خودرو مانند فنرها و Air bag.
  • مقايسه خودرو آتش گرفته با مدل‌هاي مشابه سالم، مشاهده فيلم خودروهاي مختلف آتش گرفته و بررسي  حركت آتش و دود، الگوي سوختن خودرو‌ها از نقاط مختلف، رفتار شيشه‌ها و موارد مشابه
  • مشاهدات و بررسي خودرو و شامل شناسايي كانون آتش‌سوزي (درون يا بيرون، جلو يا عقب خودرو)، جهت باد، شرايط خودرو، نحوه توسعه آتش‌سوزي از كانون حريق و غيره
  • در پايان پس از بررسي لازم ظاهري و ثبت اطلاعات و تهيه عكس‌هاي مناسب شماره‌گذاري و ثبت شده، كار علمي حفاري داخل خودرو جهت دستيابي به نمونه‌ها و شواهد بيشتر به صورت لايه‌لايه انجام مي‌پذيرد.

10- فرم‌هاي مناسب سازماني

     جهت جمع‌آوري، ثبت، نگهداري و طبقه‌بندي علمي اطلاعات در صحنه‌هاي آتش‌سوزي و حوادث، نيازمند فرمهايي مي‌باشيم كه به صورت هماهنگ نيازهاي اداره بررسي علت، دادگاه‌ها و گروه‌هاي تحقيقاتي را فراهم آورد. اين فرمها عموماً به صورت تجربي تنظيم شده و پر از سالها فعاليت سازماني توسعه يافته است. اين فرمها شامل فرم فرمانده حريق، فرم ستاد فرماندهي آتش‌نشاني، فرم پليس و اورژانس، فرم كارشناس بررسي علت، فرم اطلاعات ايمني ساختمان، فرم اطلاعات مواد شيميايي، فرم اظهارات شاهدان، فرم عكس برداري و نمونه برداري مي‌باشد. در صورتيكه اطلاعات هر فرم توسط كارشناس متخصص و به درستي تكميل شود، هر ساله با بررسي علمي و تحقيقي آنها، ميتوان علل سيستمي بسياري از حوادث را شناسايي و در تدوين قوانين ايمني به كار برد. هر ساله كارشناسان و مديران سازمانهاي مختلف از اطلاعات و آمار ساليانه جمع‌آوري شده از اين فرمهاي حوادث بهره‌برداري مي‌نمايند.

همچنين به جداولي مانند نقطه ذوب، نقطه اشتغال، نقطه شعله زني، خود‌ به خود سوزي و حدود اشتغال مواد مختلف جهت بررسي علت مورد نياز مي‌باشد.

11-آمار بررسی علل حریق و حوادث

هر ساله آتش سوزی و حوادث زیادی  در شهر تهران روی می دهد که تعیین علل وقوع آن از جهت امور اداری، دادگاهی و بیمه اهمیت دارد مواردی شامل: تعیین علت وقوع یک آتش سوزی منجر به مرگ برای پلیس و دادگاه، بررسی عمد یا غیر عمد بودن  یک آتش سوزی برای پرداخت خسارت به بیمه گذار، تعیین کانون آتش سوزی در زمانی که چندین فروشگاه یا انبار دچار آتش سوزی شده اند، تعیین مدارک و اسناد سوخته شده در آتش سوزی های کوچک، تعیین علت یک حادثه در ارگان نظامی و بسیاری موارد دیگر می باشد. در جدول 1 آمار علت های اعلام شده  شهر تهران به مراكز درخواست كننده، در سال های 85، 86 و 87 می باشد.

جدول 1 آمار علت های اعلام شده  شهر تهران در سال های 85، 86 و 87

ردیف

موضوع

1385

1386

1387

1

علت های اعلام شده توسط فرمانده هان عملیاتی

442

534

667

2

علت های اعلام شده توسط کارشناسان مناطق

171

146

261

3

علت های اعلام شده توسط کارشناسان مرکز

72

67

56

4

تشکیل گروه جهت تجدید نظر در علت یابی

0

8

7

5

تشکیل گروه ویژه جهت اعزام به شهرستان

14

1

9

 

جمع

699

756

1000

 

افزایش آمار نشانگر رشد آتش سوزی و حوادث می باشد. افزایش آمار عملکرد کارشناسان مناطق نسبت به مرکز، نشانگر برنامه انتقال امور به ادارات کارشناسی مناطق و اسقلال بیشتر  ایشان  می باشد.

 

12- نتيجه گيري

      اين مقاله پژوهشي است در راستاي تشريح ساختار يك اداره بررسي علت در يك سازمان آتش نشاني كه تخصص ها، چارت ها و تكنيك ها را ارايه مي نمايد.  در اين مقاله ويژگيهاي استاندارد گروه بررسي علت  و ديگر موارد مربوطه شامل نياز به بررسي علت صحنه حادثه ، ويژگيهاي گروه بررسي علت، اعضاء  سازماني گروه بررسي علت، رشته هاي تحصيلي مرتبط، دانش پايه علوم آتش نشاني، تجهيزات مورد لزوم، دانش بررسي علت صحنه آْتش سوزي، آتش سوزي خودروها، انواع فرمهاي مورد نياز، جداول علمي مورد نياز، نقش قوانين و حفاري در صحنه آتش سوزي مورد بحث قرار گرفت.   سبك و روش بررسي علت ارايه شده در اين مقاله در كليه آْتش نشانيهاي دنيا مشابه يكديگر مي باشد. تفاوت ها در توان علمي، تخصص و حمايتهاي سازماني از گروه بررسي علت حريق مي باشد. اصول استاندارد بررسي صحنه حادثه توسط گروه بررسي علت، بر اساس تجربه چندين آتش سوزي و تدوين گزارشات مربوطه و منابع معتبر علمي بررسي علت ارايه شده است. نتايج حاصل از این پژوهش نشان مي‌دهد اگر سازماني قصد ايجاد اداره بررسي علت حريق و حوادث به صورت حرفه‌اي و علمي داشته باشد، سبك و روش بررسي علت ارايه شده در اين مقاله و در كليه آتش‌نشاني‌هاي دنیا مشابه يكديگر ميباشد. تفاوت‌ها در توان علمي، تخصصي و حمايتهاي سازماني از گروه بررسي علت مي‌باشد. مطالعه اداره بررسي علت آتش‌نشاني انگليس، كوبه (كشور ژاپن) نشانگر سبك وروش ارايه شده در مقاله مي‌باشد. مطالعه اداره بررسي علت آتش‌نشاني تهران و چند شهرستان نشان مي‌‌دهد كارشناسان زبده اين ادارت به اين اصول استاندارد، اعتقاد داشته ولي به علت عدم وجود چارت‌هاي سازماني مناسب، قادر به اجراي آن نمي‌باشند و شرايط ايجاد آن در سالهاي آتی روبه بهبود مي‌باشد.

در پايان پيشنهاد مي‌شود مجلس محترم شوراي اسلامي، اقدام به تدوين و تصويب قوانین ايمني كشوري نمايد. گزارشات ادارات بررسي علت آماده استفاده و بهره‌برداري در تدوین ضوابط و قوانین مي‌باشد.

 

مراجع

‍‍‍[1[ Cox, Patric,(2006), Location the seat and ldentifying the case, fire service college,UK

‍‍[2[ Cox, Patric,(2004), Management of fire sense, fire service college,UK

]3[ Harrison, Phil,(2001), Fire lnrestigation teams, Fire service college,UK

]4[ cox, Patric,(2001) chemicals and Fire lnrestigation, Fire service college,UK